(kontumtv.vn) – Mỗi độ Tết đến xuân về, đồng bào Nùng ở làng Đăk Xuân, xã Đăk Ngọk, huyện Đăk Hà lại tổ chức tung còn đầu xuân. Thông qua trò chơi dân gian truyền thống này, bà con gửi gắm ước vọng về một năm mới no ấm, bình an và đoàn kết.

Sáng mùng 1 Tết, bên mâm cúng đơn sơ gồm đĩa bánh kẹo và rượu tại địa điểm chuẩn bị dựng cột còn, già làng Luân Quang Phượng ở thôn Đăk Xuân, xã Đăk Ngọk, huyện Đăk Hà vừa thắp 3 nén nhang vừa khấn bằng tiếng Nùng xin phép thần thổ địa được dựng cột còn khai hội xuân. Thực hiện xong nghi thức này thì cột còn mới được dựng. Đã nhiều năm kể từ khi lễ hội tung còn được phục dựng ở Đăk Xuân, năm nào bà con nơi đây cũng tổ chức lễ hội tung còn. Già làng Luân Quang Phượng cho biết: “Anh em quê hương Cao Bằng vào đây sinh sống tại quê hương mới luôn phát huy bản sắc của dân tộc mình. Mỗi một năm lễ hội tung còn thể hiện sự đoàn kết, giao duyên với nhau, để duy trì phát huy cho con cháu sau này biết bản sắc dân tộc mình hồi xưa.”

Loại cây được chọn làm cột còn thường là cây luồng hoặc cây lồ ô, thân to, cứng cáp và thẳng tắp, cao khoảng từ 15 đến 20 mét. Trên ngọn cây, người ta gắn cố định một vòng tròn gỗ được dán kín bằng giấy màu sặc sỡ. Dựng cột còn là công việc đòi hỏi sự khỏe mạnh của những người đàn ông, thì làm quả còn lại là phần việc cần đôi tay khéo léo của người phụ nữ. Những quả còn sặc sỡ được khâu bằng vải nhiều màu sắc. Quả còn khâu thành hình vuông, chia làm 4 múi, bên trong được nhồi cát để tạo sức nặng để có thể tung đi xa. Mỗi quả còn được treo trên một sợi dây vải bện chắc chắn, mỗi sợi vải treo còn được đính thêm những mảnh vải nhiều màu sắc, giúp quả còn dễ định hình khi được tung lên cao. Với vị trí đứng cách xa hàng chục mét, để tung một quả còn trúng tâm vòng tròn trên cây cột cao khoảng 15 – 20 mét là một thứ thách không hề nhỏ đối với người chơi. Ngoài sự may mắn thì cần những kĩ thuật riêng từ cách quay dây còn cho đến lực tay và nhắm mục tiêu. Tham gia tung còn, anh Hoàng Quốc Trường ở thôn Đăk Xuân, xã Đăk Ngọk, huyện Đăk Hà chia sẻ:  “Ném còn không dễ, tôi đã mất khoàng 3 đến 4 tuần để tập luyện thành thạo được kĩ năng ném còn tốt nhất, mong muốn của tôi là tìm được một cô gái để trở thanh ý trung nhân của mình thành vợ chồng.”

Thường thì ở trò chơi tung còn sẽ chia thành 2 đội nam và nữ, bắt cặp, đứng về phía 2 bên, lấy cột còn làm trung tâm và tung còn qua lại với nhau. Bên nào tung còn lọt qua tâm vòng tròn sẽ được bên kia trao tặng tiền lì xì hoặc tín vật. Theo quan niệm, khi quả còn được tung lên, vượt qua được vòng tròn trên cao sẽ xua đi mọi bất hạnh trong năm cũ, mang lại may mắn cho chính người tung trúng và cho dân làng. Bà Luân Thị Bay ở thôn Đăk Xuân, xã Đăk Ngọk, huyện Đăk Hà cho biết: “Còn này giao duyên với nhau, ví dụ làng chúng tôi làng con gái, làng bên kia con trai, làng con trai thường đi tung còn với làng con gái, đi qua mình chào hỏi, ví dụ như hát lượn đó, ví dụ như mắt trông thấy bướm bay qua, bướm này bướm lạ hay là buớm quen, không chê dừng lại cùng em tung còn. Mỗi năm tết đến xuân về, mỗi một lễ hội tung còn này thì qua lễ hội tung còn sẽ có nhiều cặp thành duyên, thành vợ nên chồng.”

Là trò chơi dân gian lâu đời gắn liền với lao động, đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào Nùng, tung còn không chỉ thể hiện sự khỏe mạnh, khéo léo và nhẫn nại của người chơi, mà còn là sợi dây kết nối tình làng nghĩa xóm, gắn kết tình cảm giữa con người trong những ngày đầu xuân năm mới. Với bà con người Nùng ở làng Đăk Xuân, xa quê hương, tổ chức hội tung còn đầu xuân còn là cách để bà con nhắc nhớ về cội nguồn, quê hương.

Người Nùng quan niệm, ngày mùng 1 đầu xuân là ngày dựng cột còn khai hội. Đã tổ chức một lần thì những năm tiếp theo đều phải tổ chức. Đặc biệt, cột còn đã dựng thì nhất định phải tung trúng, có như vậy mới đem lại may mắn, bình an cho dân làng. Trong 3 ngày Tết, bất kể là người trong làng hay khách phương xa đều có thể tham gia trò chơi này. Và đến ngày 15 âm lịch, cột còn mới được hạ. Tung còn ngày xuân không chỉ là một trò chơi dân gian giải trí đơn thuần trong mỗi dịp Tết đến xuân về, ẩn trong mỗi quả còn sặc sỡ tung bay trong gió xuân còn là ước vọng của bà con người dân tộc Nùng ở làng Đăk Xuân về một năm mới ấm no, hạnh phúc./.

Chung Loan – Văn Hiển

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *